15 grudnia jest 349. (w latach przestępnych 350.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 16 dni.
- Imieniny obchodzą: Antoni, Bachus, Bakchus, Celina, Drogosław, Drogosława, Euzebiusz, Ireneusz, Jan, Maksymin, Maksymina, Maria, Maryn, Maryniusz, Mścigniew, Mścigniewa, Saturnin, Teodor, Walerian, Weronika, Wiktor, Wolimir
- Esperantyści – Dzień Ludwika Zamenhofa[1]
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
edytuj Wydarzenia w Polsce
edytuj Wydarzenia na świecie
Zdjęcie Janusa na tle Saturna, wykonane przez sondę Cassini
- 533 – Wojska bizantyjskie pokonały Wandalów w bitwie pod Trikamarum.
- 687 – Sergiusz I został wybrany na papieża.
- 1025 – Konstantyn VIII został cesarzem bizantyjskim.
- 1256 – Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli należącą do Asasynów górską twierdzę Alamut w dzisiejszym Iranie.
- 1387 – W Niemczech wybuchła tzw. wojna miast – konflikt pomiędzy Związkiem Miast Szwabskich a książętami bawarskimi.
- 1467 – Hospodar mołdawski Stefan III Wielki pokonał w bitwie pod Baią węgierskich najeźdźców pod wodzą króla Macieja Korwina.
- 1612 – Niemiecki astronom Simon Marius sporządził pierwszy opis Galaktyki Andromedy, bazujący na obserwacjach teleskopowych.
- 1640 – Jan IV został koronowany na króla Portugalii.
- 1683 – Kara İbrahim Pasza został tureckim wielkim wezyrem, zastępując usuniętego Kara Mustafę.
- 1702 – W Japonii, zgodnie z kodeksem bushidō, poniosło śmierć 47 roninów.
- 1745 – Fryderyk II wtargnął do Saksonii i pobił Augusta III pod Kesseldorfem.
- 1791 – Weszła w życie Karta Praw Stanów Zjednoczonych Ameryki.
- 1809 – Napoleon Bonaparte rozwiódł się z Józefiną.
- 1840 – W jednej z kaplic Kościoła Inwalidów pochowano szczątki Napoleona Bonaparte, sprowadzone z Wyspy Świętej Heleny.
- 1846 – Otwarto linię kolejową Berlin – Hamburg.
- 1852 – Brytyjski astronom John Russell Hind odkrył planetoidę Thalia.
- 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w I bitwie pod Fredericksburgiem.
- 1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Nashville.
- 1879 – II wojna brytyjsko-afgańska: rozpoczęła się bitwa pod Kabulem.
- 1891 – W Springfield (Massachusetts) James Naismith zorganizował pierwszy mecz wymyślonej przez siebie koszykówki.
- 1895:
- 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich w bitwie pod Colenso.
- 1916 – I wojna światowa zakończyły się działania wojenne w czasie bitwy pod Verdun.
- 1925 – Reza Pahlawi został szachem Iranu.
- 1930 – W Berlinie rozpoczęły się rokowania polsko-litewskie w sprawie ruchu granicznego.
- 1931 – Lin Sen został prezydentem Republiki Chińskiej.
- 1937 – Hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa o Teruel.
- 1938 – Weszła do służby ulepszona wersja niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.
- 1939 – Premiera filmu Przeminęło z wiatrem.
- 1940 – Marszałek Edward Śmigły-Rydz zbiegł z miejsca internowania w rumuńskim Dragoslavele i udał się na Węgry.
- 1944 – Nad Kanałem La Manche zaginął samolot, którym leciał do Paryża amerykański muzyk Glenn Miller.
- 1955 – Austria została przyjęta do ONZ.
- 1957 – Liczba mieszkańców Monachium osiągnęła milion.
- 1958 – Giovanni Battista Montini, późniejszy papież Paweł VI, został mianowany kardynałem.
- 1960:
- 1961 – Nazistowski zbrodniarz Adolf Eichmann został skazany przez izraelski sąd na karę śmierci.
- 1963:
- 1965 – Doszło do pierwszego w historii spotkania na orbicie statków kosmicznych Gemini 6 i 7.
- 1966 – Odkryto księżyc Saturna – Janusa.
- 1967 – W Point Pleasant (Wirginia Zachodnia) 46 osób zginęło po zawaleniu Silver Bridge nad rzeką Ohio.
- 1970:
- 308 osób zginęło w katastrofie południowokoreańskiego promu w Cieśninie Koreańskiej.
- Radziecka sonda Wenera 7 wylądowała na powierzchni Wenus, skąd przez 23 minuty nadawała sygnały na Ziemię.
- 1973 – Wystartował kanał włoskiej telewizji publicznej Rai Tre.
- 1976 – Samoa zostało członkiem ONZ.
- 1977 – Po 4 miesiącach lotu amerykańska sonda Voyager 2 została prześcignięta przez wystrzeloną 16 dni później, ale wprowadzoną na szybszą trajektorię, bliźniaczą sondę Voyager 1.
- 1982 – Garret FitzGerald został premierem Irlandii.
- 1983:
- 1984 – Wystrzelono radziecką sondę Wega 1, wraz z wystrzeloną pózniej Wegą 2 przeznaczoną do badań Wenus i Komety Halleya.
- 1988 – Premiera filmu Młody Einstein.
- 1994 – Palau zostało członkiem ONZ.
- 1995:
- 1997 – 85 osób zginęło, a jedna została ranna w katastrofie tadżyckiego samolotu Tu-154B-1, lecącego z Duszanbe do Szardży (ZEA).
- 1999 – W Japonii odlano największą na świecie sztabę złota o wadze 200 kg.
- 2000 – Zamknięto definitywnie elektrownię jądrową w Czarnobylu.
- 2001 – Krzywa Wieża w Pizie została ponownie udostępniona do zwiedzania, po trwających 11 lat pracach zabezpieczających przed jej runięciem.
- 2004 – 3 polskich żołnierzy zginęło, a trzy kolejne osoby zostały ranne w katastrofie śmigłowca Sokół pod Karbalą w Iraku.
- 2005 – Odbyły się wybory parlamentarne w Iraku.
- 2006 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca wielozadaniowego F-35 Lightning II.
- 2008 – Abhisit Vejjajiva został premierem Tajlandii.
- 2009:
- 2010 – 41 osób zginęło, a około 60 zostało rannych samobójczym zamachu bombowym na szyicki meczet w mieście Czabahar w południowo-wschodnim Iranie.
edytuj Urodzili się
- 37 – Neron, cesarz rzymski (zm. 68)
- 130 – Lucjusz Werus, cesarz rzymski (zm. 169)
- 1595 – Jerzy Ossoliński, polski dyplomata, podstoli wielki koronny, marszałek Sejmu, podskarbi nadworny koronny, wojewoda sandomierski, podkanclerzy koronny, kanclerz wielki koronny (zm. 1650)
- 1610 – David Teniers, flamandzki malarz (zm. 1690)
- 1732 – Carl Gotthard Langhans, niemiecki architekt (zm. 1808)
- 1772 – Jan Krukowiecki, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik wojen napoleońskich i powstania listopadowego (zm. 1850)
- 1784 – Wacław Seweryn Rzewuski, polski podróżnik, orientalista, poeta (zm. 1831)
- 1802 – János Bolyai, węgierski matematyk (zm. 1860)
- 1824 – Juliusz Kossak, polski malarz, rysownik, ilustrator (zm. 1899)
- 1832 – Gustave Eiffel, francuski inżynier (zm. 1923)
- 1852 – Henri Becquerel, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1908)
- 1857 – Eugeniusz Pankiewicz, polski kompozytor, pianista (zm. 1898)
- 1859 – Ludwik Zamenhof, polski lekarz, twórca esperanto (zm. 1917)
- 1860 – Niels Ryberg Finsen, duński lekarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1904)
- 1861 – Pehr Evind Svinhufvud, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1944)
- 1864 – Władysław Leon Grzędzielski, polski prawnik, polityk, minister aprowizacji (zm. 1925)
- 1865 – Józef Śliwiński, polski pianista, dyrygent (zm. 1930)
- 1869:
- 1880 – Wiesław Chrzanowski, polski inżynier techniki cieplnej, minister przemysłu i handlu, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej (zm. 1940)
- 1888 – Maxwell Anderson, amerykański dramaturg, scenarzysta filmowy (zm. 1959)
- 1897 – Ferdinando Maria Poggioli, włoski reżyser filmowy (zm. 1945)
- 1903 – Julij Rajzman, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1994)
- 1905:
- 1907:
- 1911 – Stan Kenton, amerykański muzyk jazzowy (zm. 1979)
- 1914 – Gheorghe Dumitrescu, rumuński kompozytor (zm. 1996)
- 1916:
- 1918:
- 1920 – Albert Memmi, francuski pisarz
- 1921:
- 1922:
- 1923:
- 1926 – Emmanuel Wamala, ugandyjski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Kampali
- 1928:
- 1929 – Tomasz Zaliwski, polski aktor (zm. 2006)
- 1930 – Edna O’Brien, irlandzka pisarka
- 1931:
- 1933:
- 1934:
- 1935 – Renata Jabłońska, polska pisarka, tłumaczka
- 1936 – Krzysztof Sadowski, polski muzyk jazzowy, twórca muzyki filmowej
- 1938 – Mariano Artigas, hiszpański duchowny katolicki, teolog, filozof, fizyk, pisarz (zm. 2006)
- 1941 – Miklós Munkácsi, węgierski pisarz
- 1943 – Jerzy Dziewulski, polski milicjant, antyterrorysta, polityk
- 1944 – Abdessalam Jalloud, libijski polityk, premier Libii
- 1945 – Michael King, nowozelandzki historyk, pisarz (zm. 2004)
- 1946:
- 1948 – Andrzej Mogielnicki, polski autor tekstów piosenek
- 1949:
- 1950 – Borys Gryzłow, rosyjski polityk, przewodniczący Dumy Państwowej
- 1951 – Joe Jordan, szkocki piłkarz, trener piłkarski
- 1952:
- 1953 – Lech M. Jakób, polski pisarz, poeta, aforysta
- 1954 – Alex Cox, brytyjski reżyser filmowy
- 1955 – Paul Simonon, brytyjski basista zespołu The Clash
- 1957 – Mikołaj Haremski, polski reżyser filmowy
- 1958 – Alfredo Ormando, włoski pisarz (zm. 1998)
- 1960 – Tadeusz Buk, polski dowódca wojskowy, generał dywizji, dowódca Wojsk Lądowych RP (zm. 2010)
- 1961:
- 1962 – Ingo Schulze, niemiecki pisarz
- 1963:
- 1965 – Joanna Jeżewska, polska aktorka
- 1967 – David Černý, czeski rzeźbiarz
- 1968 – Pat O’Brien, amerykański gitarzysta, kompozytor
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1974:
- 1976 – Baichung Bhutia, indyjski piłkarz
- 1977 – Wesley Ngetich, kenijski lekkoatleta, maratończyk (zm. 2008)
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Alexandra Stevenson, amerykańska tenisistka
- 1981:
- 1982 – Tetiana Perebyjnis, ukraińska tenisistka
- 1983 – Wang Hao, chiński tenisista stołowy
- 1984:
- 1986:
- 1989 – Arina Rodionowa, rosyjska tenisistka
- 1991 – Karolina Sawka, polska aktorka
- 1025 – Bazyli II Bułgarobójca, cesarz bizantyjski (ur. 958)
- 1072 – Alp Arslan, sułtan Wielkich Seldżuków (ur. 1029)
- 1230 – Przemysł Ottokar I, król Czech (ur. ok. 1155)
- 1263 – Haakon IV Stary, król Norwegii (ur. 1204)
- 1423 – Michał Küchmeister von Sternberg, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1370)
- 1570 – Fryderyk III, książę legnicki (ur. 1520)
- 1582 – Giorgio Ghisi, włoski rysownik (ur. 1512-1520)
- 1675 – Jan Vermeer, niderlandzki malarz (ur. 1632)
- 1766 – Adam Stanisław Grabowski, polski duchowny katolicki, biskup chełmiński, kujawski i warmiński (ur. 1698)
- 1852 – Józef Damse, polski kompozytor, dyrygent, aktor (ur. 1789)
- 1855 – Jacques Charles François Sturm, francuski matematyk, fizyk (ur. 1803)
- 1856 – Jan Karol Steeb, niemiecki ksiądz, błogosławiony katolicki (ur. 1773)
- 1890 – Siedzący Byk, wódz Siuksów (ur. 1831)
- 1909 – Francisco Tárrega, hiszpański gitarzysta, kompozytor (ur. 1852)
- 1943:
- 1944 – Glenn Miller, amerykański puzonista, lider big bandu (ur. 1904)
- 1955 – Horace McCoy, amerykański pisarz (ur. 1897)
- 1958 – Wolfgang Pauli, szwajcarski fizyk pochodzenia austriackiego, laureat Nagrody Nobla (ur. 1900)
- 1962 – Charles Laughton, brytyjski aktor, reżyser filmowy (ur. 1899)
- 1966 – Walt Disney, amerykański producent filmów animowanych, twórca The Walt Disney Company (ur. 1901)
- 1974 – Anatole Litvak, amerykański reżyser filmowy (ur. 1902)
- 1978 – Danuta Baduszkowa, polski reżyserka teatralna, tancerka, pedagog (ur. 1919)
- 1981 – James Helvick, angielski dziennikarz, pisarz (ur. 1904)
- 1991 – Julian Czerwiński, polski wojskowy, dowódca ORP Iskra
- 1993:
- 1995:
- 1998:
- 2001 – Bianca Butthole, amerykańska wokalistka, basistka (ur. 1965)
- 2004 – Józef Waczków, polski poeta, tłumacz (ur. 1933)
- 2005:
- 2006 – Clay Regazzoni, szwajcarski kierowca wyścigowy (ur. 1939)
- 2007:
- 2008:
- 2009 – Alan A'Court, angielski piłkarz (ur. 1934)
- 2010:
- 2011:
Przypisy
