new
Jeśli
chcesz zrozumieć, dokąd zmierza Bliski Wschód, rozważ punkt widzenia
przedstawiony przez Suata Kiniklioglu. Nie tylko jest członkiem
tureckiego parlamentu z ramienia rządzącej partii (islamistycznej) AK, ale
jest członkiem Centralnego Komitetu Wykonawczego tej partii i zastępcą...
[Czytaj dalej...]
Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
| Brenna | |||
|
|||
 Widok od strony wschodniej |
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | cieszyński | ||
| Gmina | Brenna | ||
| Wysokość | ok. 420 m n.p.m. | ||
| Liczba ludności (2009-10-30) | 5994[1] | ||
| Strefa numeracyjna | (+48) 33 | ||
| Kod pocztowy | 43-438 | ||
| Tablice rejestracyjne | SCI | ||
| SIMC | 0046172 | ||
Położenie wsi |
|||
|
Położenie na mapie Polski
  Brenna
|
|||
| Na mapach: | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Brenna (dawniej Brina, Brena) – wieś w południowej Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, siedziba gminy Brenna, obejmującej również Górki Wielkie i Górki Małe. Miejscowość zamieszkuje 5994 osób[1].
Spis treści |
W gminie Brenna wyodrębiono jednostkę strukturalną Brenna o powierzchni 7830 ha[2], co przy liczbie mieszkańców wynoszącej 5994 daje gęstość zaludnienia równą 76,6 os./km². Znajduje się na wysokości około 420 m n.p.m. w górach Beskidu Śląskiego, w dolinie rzeki Brennicy oraz jej dopływów Leśnicy i Hołcyny.
Miejscowość składa się z kilku większych przysiółków i osiedli:
Nazwa pochodzi od starosłowiańskiego przymiotnika *brьnьnъ "błotnisty, gliniasty", (od *brьna - "błoto, moczar"; podobną etymologię mają miejscowości Branica, Branice, Brenno, Brenica, Brenik, Brennik, Brynek (d. Brenek), Brynica, Brynica Mokra etc., czy rzek: Bryniczka, Branew, Branwica - w języku polskim obocznie występują w nazwach miejscowych postacie Bren- i Bryn-, przed spółgłoską nosową nastąpiło przejście -y- w -e-). Zapisy historyczne: z Brennej 1490 r., wes Brenna, wes Bren, wsy Brenne 1564 r., wes Brynna 1621 r., Brenna, Brinna 1722 r., Brenna 1880 r. [3] Badania lingwistyczne PAN jako etymologię nazwy wskazują na źródłosłów celtycki[4].
 |
Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Historia Brennej sięga przełomu XV i XVI w., kiedy to książę cieszyński założył hutę szkła opalaną drewnem z pobliskich lasów. Pierwsza wzmianka w aktach historycznych datowana jest na 30 czerwca 1490 r., kiedy to książę cieszyński Kazimierz II potwierdza, że Wawrzyniec z Pogórza zapisuje połowę wsi Pogórza i Brennej swej małżonce Salomenie z Vrchlabi. r. W 1565 roku książę cieszyński Wacław III Adam przekazał Brennę Wacławowi Wodzie z Kojkowic. Prawdopodobnie w tym samym czasie na polanach Brennej pojawili się wędrowni pasterze – Wołosi. Osadnicy, pochodzący z Wołoszczyzny i Siedmiogrodu – terenów dzisiejszej Rumunii, przynieśli ze sobą hodowlę kóz i owiec, które dostarczały mleka, sera, mięsa i wełny. Ten typ gospodarowania znacznie się rozwinął, wypasowi sprzyjały polany powstałe w wyniku karczowania lasów, natomiast górzysty teren i na ogóle nieurodzajna gleba nie zachęcały do opraw.
W 1621 roku była już wsią książęcą. Posiadała folwark z hutą szkła produkującą szkło proste i szklanki na piwo i wino. Pasterze na polanach zakładali szałasy i w 1755 istniały one na większości okolicznych stokach. Od połowy XVII w. do końca I wojny światowej była pod panowaniem Habsburgów. Mieszkańcy Brennej, podgrupa Górali śląskich, trudnili się przede wszystkim wypasem owiec i rolnictwem. Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 384 budynkach w Brennej na obszarze 7817 hektarów mieszkało 2985 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 38,2 os./km². z tego 2466 (82,6%) mieszkańców było katolikami, 492 (16,5%) ewangelikami a 27 (0,9%) wyznawcami judaizmu, 2964 (99,3%) było polsko-, 7 niemiecko- a 13 czeskojęzycznymi[5]. Do 1910 roku liczba mieszkańców spadła do 2963[6]. Według polskiego spisu z 1921 gminę zamieszkiwało 2833 mieszkańców, w tym 14 Niemców i 12 Żydów. Przyrost naturalny był wysoki i już w 1939 r. Brenna liczyła 3569 mieszkańców, niestety lata rozwoju przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie wojny na terenie Brennej prowadzono aktywną działalność partyzancką, czemu sprzyjało ukształtowanie terenu. Wybudowano bunkier na Leśnicy gdzie ukryto bibliotekę i żarna. W 1942 roku doszło do rozbicia konspiracji, a jej dowódca Rudolf Heller został powieszony w Cieszynie 20 marca tegoż roku. Jednak stosunkowo szybko działalność partyzancka została wznowiona i już latem 1944 Pluton Brenna liczył 30 partyzantów. W tym samym roku wybudowano drugi bunkier Huta-Gromanica. Wiosną 1944 ruch oporu doznał poważnej straty gdyż na Klimorackich Pasiekach zginęli z rąk nazistów dowódca oddziału Karol Heller, jego brat Stanisław oraz Ludwik Kłósko. W związku z nadciągającą radziecką ofensywą 20 stycznia 1945 roku policja i urzędy niemieckie opuściły wieś. W trzy dni później Brenną zajęły polsko-radzieccy żołnierze. Jednak walki wciąż trwały, a hitlerowcy przystąpili do likwidacji partyzantów. W lutym 1945 palono żywcem Polaków jak i przebywających tam jeńców włoskich. Ostateczne wyzwolenie wsi nastąpiło w dwóch etapach – 4 i 30 kwietnia 1945 r. Po wojnie sytuacja powoli wracała do normalności i Brenna znów się rozwijała. Według spisu z czerwca 1952 Brenna liczyła 3637 mieszkańców, w tym okresie rozpoczęto elektryfikację wsi. W wyniku reformy administracji 1 stycznia 1972 utworzono gminę Brenna.
W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.
W 1989 roku Brenna została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[7].
Naczelnicy i wójtowie gminy po 1945 r.:
¹ – wójtowie
Działalność gospodarcza w Brennej jest zróżnicowana. Głównymi źródłami dochodu mieszkańców są turystyka, rolnictwo, handel, ale też przemysł. Działają tutaj kamieniołomy pozyskujące piaskowiec godulski oraz kilka tartaków obrabiających drewno. Rolnictwo powoli zanika, głównie z powodu wyprzedaży działek i słabej opłacalności. Większych gospodarstw pozostało niewiele, wiele osób uprawia ziemię na własne potrzeby. Brenna staje się wsią letniskową, baza noclegowa liczy niemal 3000 łóżek w kwaterach prywatnych i pensjonatachpotrzebne źródło, w okolicznych dolinach znajduje się wiele domów letniskowych należących do mieszkańców Górnego Śląska. W Brennej znajdują się m.in.: stadnina koni, wyciągi narciarskie (Centrum i Węgierski), przystań kajakowa (zalew na potoku Leśnica), hala sportowa. Na terenie wsi w czasie lata działa kino letnie (Amfiteatr Brenna). Funkcjonuje także okresowo wesołe miasteczko.
Brenna jest punktem wyjściowym na następujące szlaki turystyczne:
Schronisko PTTK na Równicy – Brenna – Schronisko PTTK na Błatniej
Brenna – Horzelica – Grabowa (dojście do 
z Klimczoka przez Przełęcz Salmopolską na Malinowską Skałę)
Brenna – Hołcyna – Kotarz (dojście do jw.) Brenna Centrum – Horzelica – Stary Groń – Leśnica – Trzy Kopce Wiślańskie
Brenna Stasiówka (węzeł szlaków z i pod Horzelicą) – Leśnica – Orłowa (dojściowy) Brenna Centrum – dojście do do Schroniska PTTK na Błatniej
Kościół św. Jana Chrzciciela
Wnętrze kościoła św. Jana Chrzciciela
Kościół św. Jana Nepomucena w Brennej-Leśnicy
Kaplica św. Melchiora
Kościół ewangelicki
Urząd Gminy
Amfiteatr
Brennica
Dworek Myśliwski "Kończakówka"
Kapliczka przy szlaku na Błatnią
Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Ewangelicko-Augsburski oraz Kościół rzymskokatolicki, posiadające łącznie 4 świątynie. Prowadzona jest działalność ekumeniczna, od ponad 20 lat organizowane są Dożynki Ekumeniczne.[8] W Brennej znajdują się 3 parafie:
Na terenie wsi działa kilka klubów sportowych:
|
|||||||||||
