new
Wielu mediom i ugrupowaniom Ruch Palikota wyraźnie
przeszkadza. Ostatnio "Wprost" dogrzebał się nawet do żony posła
Palikota by wyjaśniła wszystkim , jaką to też chorągiewką światopoglądową
był i najprawdopodobniej nadal jest jej mąż. Ponoć miał on być...
[Czytaj dalej...]
Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) – największy okręg przemysłowy Polski. Obejmuje jednostki przemysłowe w środkowo-wschodniej części województwa śląskiego. Wbrew swojej nazwie obejmuje tereny zarówno części Górnego Śląska jak i Małopolski.
W GOP rozwinięte są: przemysł górniczy, przemysł hutniczy, przemysł transportowy, przemysł energetyczny, przemysł maszynowy, przemysł koksowniczy, przemysł chemiczny[1].
Termin GOP jest często błędnie traktowany jako synonim konurbacji górnośląskiej. Jakkolwiek obszary GOP-u i konurbacji katowickiej nakładają się lub zazębiają terytorialnie (w stopniu zależnym od zrozumienia używającego tych terminów), to są to pojęcia strukturalnie całkowicie odmienne. Okręg przemysłowy to skupisko zakładów i ośrodków przemysłowych, konurbacja miejska to jedna z form skupienia miast. W konurbacjach i aglomeracjach miejskich jest wiele miast nie mających funkcji przemysłowych. W innych miejscach (okręgach przemysłowych) wiele zakładów przemysłowych i ośrodków przemysłowych znajduje się w miejscowościach formalnie wiejskich.
Termin GOP jest czasem błędnie traktowany jako synonim Górnośląskiego Zagłębia Węglowego.
Górnośląski Okręg Przemysłowy znajduje się na Wyżynie Śląskiej oraz Kotlinie Oświęcimskiej, w województwie śląskim i częściowo w województwie małopolskim, w dorzeczu górnej Wisły i Odry. Ze względu na stopień przekształcenia środowiska jest traktowany jako odrębna jednostka geograficznapotrzebne źródło. Pod względem geologicznym GOP położony jest w północnej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego.
Katowicki Holding Węglowy grupuje cztery kopalnie węgla kamiennego: KWK Mysłowice-Wesoła, KWK Murcki-Staszic, KWK Wieczorek, KWK Wujek oraz kopalnię zależną "Kazimierz Juliusz"[2].
Kompania Węglowa posiada w GOP 11 kopalni węgla kamiennego w 3 centrach wydobywczych[3].
Firma ArcelorMittal Poland posiada na obszarze GOP 4 huty: w Dąbrowie Górniczej (dawna Huta Katowice), w Sosnowcu (dawna Huta Cedler), w Świętochłowicach (dawna Huta Florian), Huta Królewska w Chorzowie. Ponadto posiada Walcownia Blach Grubych “Batory” w Chorzowie[4].
Huta Cynku Miasteczko Śląskie zajmuje 40% krajowej produkcji cynku i 50% krajowej produkcji ołowiu i jego stopów[5].
W Rudzie Śląskiej znajduje się Huta Pokój.
Koksownia "Przyjaźń" w Dąbrowie Górniczej produkuje 4 rodzaje koksu oraz benzol surowy, surową smołę koksowniczą, siarkę[6][7].
Południowy Koncern Energetyczny z grupy Tauron Polska Energia posiada w GOP 5 elektrowni (Halemba, Jaworzno II, III, Siersza, Łagisza, Łaziska) oraz Elektrociepłownię Katowice[8].
Ponadto Elektrociepłownia Tychy i Elektrociepłownia EC Nowa w Dąbrowie Górniczej mające kilku właścicieli.
W Gliwicach ma siedzibę jednostka biznesowa odpowiedzialna za sprzedaż i marketing energii elektrycznej firmy Vattenfall[9].
W Katowicach znajdują się zakłady chemii gospodarczej produkujące ponad 150 produktów chemicznych i kosmetycznych[10].
W Chorzowie znajdują się zakłady chemiczne zajmujące się produkcją farb i lakierów[11]. Ponadto w Chorzowie mieszczą się zakłady azotowe produkujące towary nawozowe, produkty chemii technicznej, dodatki do żywności oraz podtlenek azotu wykorzystywany w chemii medycznej[12].
W obrębie GOP znajdują się dwie fabryki samochodów: GM w Gliwicach i Fiat w Tychach. W Chorzowie zakład posiada producent pojazdów szynowych Konstal. W Gliwicach ma miejsce także produkcja na potrzeby wojska poprzez Bumar Łabędy.
Na obszarze GOP od 1996 r. funkcjonują 3 podstrefy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej mające kilkanaście kompleksów. W porcie Gliwice ustanowiono wolny obszar celny.
 |
Ta sekcja od 2011-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Lp. | Powiaty i gminy | Ludność | Powierzchnia | Gęstość |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Katowice | 309 621 | 164,67 km² | 1 880,25 os/km² |
| 2 | Sosnowiec | 221 775 | 91,26 km² | 2 446,68 os/km² |
| 3 | Gliwice | 196 968 | 134,2 km² | 1 474,47 os/km² |
| 4 | Bytom | 182 328 | 69,32 km² | 2 630,23 os/km² |
| 5 | Zabrze | 176 140 | 80,47 km² | 2 188,89 os/km² |
| 6 | Powiat będziński | 150 951 | 368,02 km² | 410,37 os/km² |
| 7 | Ruda Śląska | 143 394 | 77,7 km² | 1 845,48 os/km² |
| 8 | Powiat tarnogórski | 137 646 | 642,63 km² | 214,43 os/km² |
| 9 | Tychy | 129 449 | 82,63 km² | 1 566,61 os/km² |
| 10 | Dąbrowa Górnicza | 127 686 | 188 km² | 679,18 os/km² |
| 11 | Powiat gliwicki | 114 066 | 663,35 km² | 172,92 os/km² |
| 12 | Chorzów | 113 007 | 33,5 km² | 3 373,34 os/km² |
| 13 | Jaworzno | 95 036 | 152,2 km² | 624,41 os/km² |
| 14 | Powiat mikołowski | 91 866 | 231,53 km² | 394,58 os/km² |
| 15 | Mysłowice | 74 893 | 66 km² | 1 134,74 os/km² |
| 16 | Siemianowice Śląskie | 70 712 | 25,5 km² | 2 809,53 os/km² |
| 17 | Piekary Śląskie | 58 519 | 39,98 km² | 1 472,18 os/km² |
| 18 | Powiat bieruńsko-lędziński | 56 345 | 156,68 km² | 358,00 os/km² |
| 19 | Świętochłowice | 54 091 | 13,22 km² | 4 084,1 os/km² |
| 20 | Gmina Chrzanów | 50 166 | 79,33 km² | 632,37 os/km² |
| 21 | Oświęcim | 40 292 | 30,3 km² | 1 343,1 os/km² |
| 22 | Trzebinia | 20 373 | 31,3 km² | 650,89 os/km² |
| 23 | Libiąż | 17 671 | 35,88 km² | 492,50 os/km² |
| 24 | Gmina Łazy | 15 077 | 132,56 km² | 121,28 os/km² |
| 25 | Gmina Chełmek | 12 877 | 27,24 km² | 472,72 os/km² |
| 26 | Bukowno | 10 765 | 63,42 km² | 169,74 os/km² |
| 27 | Gmina Bolesław | 7 842 | 41,42 km² | 189,33 os/km² |
| Razem | 2 646 851 | 3359,74 km² | 787,81 os/km² |
Na terenie GOP-u funkcjonuje rozwinięta komunikacja miejska w postaci autobusów oraz tramwajów. Sieć torów tramwajowych jest na trzecim miejscu w Europie pod względem długości tras. Łącznie istnieje tu ponad 300 linii autobusowych oraz ponad 30 tramwajowych.potrzebne źródło Olbrzymią większość linii autobusowych i wszystkie tramwajowe organizuje KZK GOP. Linie autobusowe na zlecenie KZK GOP w większości obsługują komunalne Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej; największe w Sosnowcu, Katowicach i Gliwicach oraz liczne firmy prywatne. Zaś wszystkie tramwajowe Tramwaje Śląskie. W Tychach funkcjonują trolejbusy obsługiwane przez Tyskie Linie Trolejbusowe. Oprócz tego działają tutaj także linie organizatorów niezrzeszonych z KZK GOP oraz przewoźników prywatnych.potrzebne źródło
GOP stanowi jeden z największych węzłów komunikacji kolejowej w Polsce, zarówno jeśli chodzi o przewozy pasażerskie jak i towarowe. Znajduje się tutaj łącznie kilka dworców i kilkadziesiąt stacji PKP.potrzebne źródło Przez dworzec główny w Katowicach przejeżdżają pociągi EuroCity i InterCity, zapewniające połączenia ze wszystkimi największymi miastami w Polsce oraz z Czechami, Słowacją, Węgrami, Austrią i Niemcami.
Dworce kolejowe w Katowicach i Gliwicach są oznaczone kategorią A (co oznacza roczną odprawę podróżnych na poziomie powyżej 2 mln). Stacja Tarnowskie Góry jest największym towarowym węzłem kolejowym w kraju.potrzebne źródło
Kolejowy transport towarowy to przede wszystkim przewozy węgla kamiennego, ze względu na położenie miasta dużą rolę odgrywają przewozy tranzytowe, także międzynarodowe.potrzebne źródło
Górnośląski Okręg Przemysłowy znajduje się na skrzyżowaniu szeregu drogowych szlaków komunikacyjnych. Silnie rozwinięta jest tu również sieć dróg. Biegną tędy dwie trasy europejskie: E40 oraz E75 (Finlandia–Słowacja), 2 autostrady oraz kilkanaście dróg krajowych i dróg wojewódzkich.
| Droga | Połączenia GOP |
|---|---|
| autostrada A1 | Gdańsk – Toruń – Łódź – Częstochowa – GOP – Rybnik – granica z Czechami |
| autostrada A4 | granica z Niemcami – Legnica – Wrocław – Opole – GOP – Kraków – Tarnów – Rzeszów – Korczowa – granica z Ukrainą |
| droga krajowa nr 79 | Warszawa – Sandomierz – Kraków – GOP |
| droga krajowa nr 81 | Katowice – Mikołów – Łaziska Górne – Żory – Skoczów – Harbutowice |
| droga krajowa nr 86 | Podwarpie – Psary – Będzin – Sosnowiec – Katowice – łączy się z DK1 w Tychach |
| Drogowa Trasa Średnicowa | Katowice – Chorzów – Świętochłowice – Ruda Śląska – Zabrze – Gliwice |
Miasta GOP-u mają również wiele bezpośrednich połączeń PKS z wszystkimi regionami kraju. Część z nich obsługuje PKS Katowice. Są to linie do Lublina, Iwonicza, Ostrowca Świętokrzyskiego, Zakopanego, Rabki-Zdroju, Krynicy-Zdroju i Ustrzyk Dolnych.potrzebne źródło
W GOP-ie w odległości około 30 km na północ od centrum Katowic znajduje się międzynarodowy port lotniczy Katowice-Pyrzowice. W 2005 obsłużył 1,1 mln pasażerów, w 2006 ponad 1,4 mln, a w roku 2007 blisko 2 mln. Port obecnie posiada roczną przepustowość 3,6 mln pasażerów, jeden terminal cargo oraz 2800-metrową drogę startową.
Port Gliwice obecnie wraz ze stacją kolejową, terminalem celnym, wolnym obszarem celnym, bazą magazynową, parkingami i biurami jest jednym z elementów Śląskiego Centrum Logistyki. Port w Gliwicach uważany jest za najnowocześniejszy i najbardziej uniwersalny port śródlądowy w kraju, z uwagi na swój kształt, linie i konstrukcje nabrzeży portowych, układ basenów, powierzchnię akwatorium. W porcie znajdują się urządzenia przeładunkowe o maksymalnym udźwigu 20 ton. Roczna zdolność przeładunkowa portu wynosi około 2 milionów tonpotrzebne źródło.
Port Gliwice poprzez sieć kanałów i rzekę Odrę połączony jest z siecią kanałów niemieckich (Berlin) oraz morzem Bałtyckim.
Znajduje się tu ponad 49 uczelni wyższych, na których studiuje prawie 250 tys. osóbpotrzebne źródło
Wg raportu WIOŚ z 2005 r. na całym obszarze centralnej i wschodniej części GOP (od Bytomia i Rudy Śląskiej po Dąbrowę Górniczą) zaobserwowano w górnej warstwie gleby – wartości podatności magnetycznej większe niż 100×10-5 jednostek SI, co oznacza przekroczenie wartości dopuszczalnych w przypadku przynajmniej jednego metalu. Związane jest to z wpływem antropopresji przemysłowej wywołanej depozycją pyłów przemysłowo-miejskich[13].
W raporcie Państwowego Instytutu Geologicznego z 2005 r. dotyczącego wód podziemnych wykazano, że Górnośląski Okręg Przemysłowy jest obszarem silnie deficytowym w wodę, bez użytkowych poziomów wodonośnych. GOP jest w znacznym stopniu poddany silnej antropopresji, co objawia się zmianą chemizmu wód. Ponadto rozwój przemysłu i eksploatacja górnicza oznacza także drenaż wód podziemnych[14].
