Zasięg języka Scytów i Sarmatów w I wieku p.n.e.
Język scytyjski - język z grupy wschodnioirańskiej, używany w starożytności w Scytii (obecnie Ukraina, południowa Rosja i Kazachstan), spokrewniony z językiem sogdyjskim i językiem sakijskim. Po najeździe Hunów zastąpiony przez języki tureckie. Współcześnie jego jedyną pozostałością jest język osetyjski.
edytuj Bibliografia
edytuj Inskrypcja z Saqqez
W miejscowości Saqqez w irańskim Kurdystanie znaleziono inskrypcję sporządzoną po scytyjsku za pomocą hieroglifów hetyckich:
| Transliteracja: |
pa-tì-na-sa-nà tà-pá wa-s₆-na-m₅ XL was-was-ki XXX ár-s-tí-m₅ ś₃-kar-kar (HA) har-s₆-ta₅ LUGAL | par-tì-ta₅-wa₅ ki-ś₃-a₄-á KUR-u-pa-ti QU-wa-a₅ | i₅-pa-ś₂-a-m₂ |
| Transkrypcja: |
Partitava xšaya DAHYUupati xva|ipašyam |
| Tłumaczenie: |
Król Partitava, pan własności ziemskiej." |
edytuj Nazwy miejscowe
Nazwy rzek, takie jak Don, Dniestr i Dniepr w południowo-wschodniej Europie mają najprawdopodobniej scytyjskie pochodzenie (porównaj awestyjskie dānu "woda").
edytuj Dzieje Herodota
Herodot wymienia w swych Dziejach trochę scytyjskich wyrazów:
- Oiorpata "Amazonki" - złożenie wyrazów oior "mężczyzna" (awestyjskie vīra) i pata "zabić" (sanskryckie pātayati "upaść")
- arimaspoi "jednooki" - złożenie arima "jeden" (osetyjskie ærmæst "tylko") i spu "oko" (sanskryckie spaś)
Herodot wymienia też scytyjskich bogów:
- Papaios - najwyższy bóg panteonu, może z awestyjskiego pā "chronić"
- Api - por. awestyjskie āp "woda"
- Artimpasa - por. osetyjskie art "ogień"
- Goitosyros - por. awestyjskie gaēθa- "zwierzę" + sūra "bogaty
- Tabiti - por. Tapatī "płonąca" w hinduskiej Mahabharacie
- Thagimasadas