new
Wrzawa
nad przedłużonym, ściślej mówiąc, opóźnionym, wiekiem emerytalnym i skróconym
czasem przebywania na emeryturze, trochę ucichła. Parę krajów już się na
to zdecydowało, inne się zastanawiają, nasz Sejm ustawę uchwalił, nasi związkowcy
oprotestowali i na razie sprawa jakoś przycichła...
[Czytaj dalej...]
Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Języki łużyckie – grupa obejmująca dwa blisko spokrewnione języki zachodniosłowiańskie: górnołużycki i dolnołużycki.
Używane są one przez Łużyczan (łącznie ok. 150 tys. osób, większość z nich posługuje się jednak wyłącznie językiem niemieckim) na terenie Łużyc we wschodnich Niemczech. Obydwa języki łużyckie są zagrożone wymarciem (przede wszystkim dolnołużycki, którego liczbę aktywnych użytkowników szacuje się na kilka tysięcy, i którym na co dzień posługuje się w zasadzie tylko najstarsza generacja, podczas gdy górnołużyckiego używa ok. 55 tys. osób). Dolnołużycki jest bardziej zbliżony do polskiego, a górnołużycki do czeskiego i słowackiego. W obydwu językach występuje gramatyczna liczba podwójna. Na Łużycach wytworzył się także pośredni język pomiędzy jęz. niemieckim a dolnołużyckim – Ponaschemu. Polskie głoski ć dź, w dolnołużycczyźnie zmieniają się w ś, ź. Por. być – byś, dzieci – źiśi. Grupy spółgłosek tr i pr zmieniają się w tš, pś i pš, np. prawy – pšawy, straszny – tšašny.
Spis treści |
| Alfabet dolnołużycki | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a | b | c | č | ć | d | e | ě | f | g | h | ch | i | j | k | ł | l | m | n | ń | o | p | r | ŕ | s | š | ś | t | u | w | y | z | ž | ź | |||
| A | B | C | Č | – | D | E | – | F | G | H | Ch | I | J | K | Ł | L | M | N | – | O | P | R | – | S | Š | Ś | T | U | W | Y | Z | Ž | Ź | |||
| Alfabet górnołużycki | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a | b | c | č | ć | d | dź | e | ě | f | g | h | ch | i | j | k | ł | l | m | n | ń | o | ó | p | (q) | r | ř | s | š | t | u | (v) | w | (x) | y | z | ž |
| A | B | C | Č | Ć | D | Dź | E | – | F | G | H | Ch | I | J | K | Ł | L | M | N | – | O | – | P | (Q) | R | – | S | Š | T | U | (V) | W | (X) | (Y) | Z | Ž |
Uwaga: W nowszej wersji "ć" znajduje się po "č". Do 2005 można spotkać "ć" w alfabecie po "t".
| polski | dolnołużycki | górnołużycki | czeski | słowacki | rosyjski | połabski drzewiański | kaszubski |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| człowiek | cłowjek | čłowjek | člověk | človek | человек [czieławiék] | clawak, clôwak | człowiek |
| wieczór | wjacor | wječor | večer | večer | вечер [wiéczier] | vicer | wieczór |
| brat | bratš | bratr | bratr | brat | брат [brat] | brot | brat |
| dzień | źeń | dźeń | den | deň | день [dień] | dôn | dzéń |
| ręka | ruka | ruka | ruka | ruka | рука [ruká] | ręka | rãka |
| jesień | nazymje | nazyma | podzim | jeseň | осень [ósień] | prenja zaima, jisin | jeséń |
| śnieg | sněg | sněh | sníh | sneh | снег [snieg] | sneg | snieg |
| lato | lěśe | lěćo | léto | leto | лето [liéta] | lato | lato |
| siostra | sotša | sotra | sestra | sestra | сестра [siestrá] | sestra | sostra |
| ryba | ryba | ryba | ryba | ryba | рыба [rýba] | ryba | rëba |
| ogień | wogeń | woheń | oheň | oheň | огонь [agóń] | widin | òdżiń |
| woda | woda | woda | voda | voda | вода [wadá] | wôda | wòda |
| wiatr | wětš | wětřik, wětr | vítr | vietor | ветер [wiétier] | wjôter | wiater |
| zima | zymje | zyma | zima | zima | зима [zimá] | zaima | zëma |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
