Kaźmierz – wieś w zachodniej Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz, 20 km na północny zachód od Poznania, nad rzeką Samą. Miejscowość jest siedzibą gminy Kaźmierz.
Wieś leży na Pojezierzu Poznańskim.
W miejscowości znajduje się placówka pocztowa[1] oraz fabryka serów topionych Hochland. W Kaźmierzu mieści się kościół parafialny pw. Narodzenia NMP.
Miejscowość składa się z dwóch części: Kaźmierz Wielkopolski oraz Nowa Wieś.
Według danych z 2009 roku miejscowość ma 3235 mieszkańców[2].
Prowadzone badania archeologiczne wykazały trwającą około 10 tysięcy lat aktywność osadniczą w dolinie rzeki Samy i okolicach Jeziora Bytyńskiego. Przez teren gminy przechodził szlak wymiany handlowej, tzw. szlak bursztynowy.
Z Kaźmierzem łączy się również historia Pięciu Braci Męczenników datowana na XI wiek.
Pierwsza wzmianka historyczna o miejscowości Kaźmierz pochodzi z 1298 r., kiedy to biskup poznański Andrzej Zaremba zaliczył kościół w Kaźmierzu do archidiakonatu poznańskiego większego. Jako miasto Kaźmierz pojawia się po raz pierwszy w 1384 r. Wówczas to Domarad z Pierzchna, kasztelan poznański napadł na miasta Kaźmierz i Szamotuły. Prowadzone badania wskazują na jeszcze wcześniejszą około 200-letnią metrykę miasta jako ośrodka wczesnośredniowiecznego[3]. Kaźmierz był miastem prywatnym należącym do rodu Swidwów herbu Nałęcz z Szamotuł. W 2. połowie XVI wieku miasto przechodziło w ręce rodu Górków, Niegodewskich, a jeszcze w 1793 r. Kaźmierz był miastem i należał do rodzin Moszczenickich i Niegolewskich. Prawa miejskie stracił na początku XIX wieku[3].
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
| Rok |
Liczba ludności |
| 1970[4] |
1294 |
| 1988[4] |
1342 |
| 1999[4] |
1536 |
| 2009[2] |
3235 |
Z planu dawnego miasta zachował się podłużny rynek przy trakcie z Poznania do Szamotuł, z kościołem parafialnym pw. Narodzenia NMP z 1494 r. wzniesionym na miejscu drewnianego kościoła powstałego przed 1298 r. W 1515 r. dobudowano do kościoła kaplicę w formie nawy, a w 1934 kaplicę grobową Skrzydlewskich.
W nawie głównej i kaplicy oraz prezbiterium kościoła do dziś zachowały się gotyckie gwieździste sklepienia. W pochodzącym z początku XVI w. późnorenesansowym ołtarzu głównym znajduje się późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem wykonana około 1510 r. Dwa boczne ołtarze są w stylu renesansowym. W kościele znajduje się również zabytkowy obraz, namalowany na lipowej desce przedstawiający św. Annę Samotrzeć.
- Kościół późnogotycki z XV wieku
- Zespół dworsko-parkowy z XIX wiecznym pałacem w stylu neogotyku romantycznego
- Budynki byłego dworca kolejowego z początku XX wieku
Przypisy
- ↑ filia UP Szamotuły
- ↑ 2,0 2,1 II.10.Zjawiska demograficzne. W: Plan Odnowy Miejscowości Kaźmierz. Kaźmierz: UG Kaźmierz, s. 19.
- ↑ 3,0 3,1 2.1.1. Z historii Gminy Kaźmierz. W: Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Kaźmierz. Kaźmierz: UG Kaźmierz, s. 13-14. [dostęp 2008-11-07].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 III.3.1.Zjawiska demograficzne. W: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kaźmierz. Kaźmierz: UG Kaźmierz, s. 39.
edytuj Linki zewnętrzne