Max Fabiani, właśc. Maximilian Fabiani (ur. 29 kwietnia 1865 w Kobdilj, zm. 12 sierpnia 1962 w Gorycji) – słoweńsko-włoski architekt i urbanista friulskiego pochodzenia, przedstawiciel secesji.
Urodził się w 1865 we friulskiej rodzinie o szlacheckim pochodzeniu, w niewielkiej wsi Kobdilj w południowej części Cesarstwa Austriackiego (dzisiejsza Słowenia). Jego ojcem był Anton Fabiani (1807–1893), matką – Charlotte Fabiani z domu Kofler (1827–1923). Wychowywał się w kosmopolitycznym środowisku. Jego ojczystym językiem był zarówno włoski, jak i słoweński. Ponadto od dzieciństwa znał powszechnie używany niemiecki. Uczęszczał do słoweńskojęzycznej szkoły podstawowej w miasteczku Štanjel, a następnie niemieckojęzycznej szkoły realnej w Lublanie. Po jej ukończeniu wyjechał do Wiednia, gdzie studiował architekturę na Uniwersytecie Technicznym (TUW), dyplom magistra uzyskując w 1889. Od 1890 był asystentem na politechnice w Grazu, po czym w ramach stypendium przez dwa lata (1892–1894) podróżował po Europie. Kiedy wrócił do stolicy Austrii, wstąpił do pracowni Ottona Wagnera na osobiste zaproszenie Wagnera, pozostając w niej do końca XIX wieku. W 1902 uzyskał doktorat na Wydziale Budownictwa TUW. Od 1910 do 1917 wykładał ornamentykę i dekorację wnętrz na tej uczelni. Największy okres aktywności Fabianiego jako architekta i urbanisty przypadał na ostatnie lata XIX i pierwszą dekadę XX wieku, tworzył głównie w Wiedniu i zniszczonej w 1895 przez trzęsienie ziemi Lublanie.
W 1917 został odznaczony Orderem Czerwonego Orła. W tym samym roku przeprowadził się do Gorycji, gdzie przez pięć lat kierował Urzędem ds. Odbudowy (miasto zostało poważnie zniszczone w czasie I wojny światowej). W latach 1924–1927 uczył historii sztuki w miejscowym gimnazjum. W 1935 przyjął nominację na burmistrza Štanjel, będąc jednym z niewielu włoskich burmistrzów nie należących do Narodowej Partii Faszystowskiej. Na stanowisku pozostawał w czasie II wojny światowej, współpracując z jugosłowiańską partyzantką komunistyczną. W 1947 powrócił do Gorycji, gdzie spędził resztę życia. W 1951 otrzymał włoski Złoty Medal za Zasługi dla Kultury i Sztuki. Zmarł w 1962 w wieku 97 lat.
Z żoną Franceschą do Rochi miał dwójkę dzieci: Carlottę (1906–1987) i Lorenza (1906–1979).
Dom towarowy Portois & Fix w Wiedniu
Kamienica przy Barlickiego 1 w Bielsku-Białej
Kamienica Hribara w Lublanie
Uniwersytet ludowy
Urania w Wiedniu
| Rok |
Obiekt |
Miasto |
Adres |
| 1897 |
Kamienica czynszowa |
Wiedeń |
Preysinggasse 10 |
| 1898 |
Dom Kuracyjny |
Opatija |
? |
| 1898 |
Villa Baumann |
Wiedeń |
Anton-Langer-Gasse 3 |
| 1900 |
Szkoła żeńska |
Lublana |
Levstikov Trg 1 |
| 1900 |
Przytułek |
Lublana |
Japleva 2 |
| 1900 |
Kamienica i kawiarnia Cafe Allegri |
Bielsko-Biała |
Barlickiego 1 |
| 1900 |
Dom towarowy Portois & Fix |
Wiedeń |
Ungargasse 59–61 |
| 1900 |
Villa Belar |
Bled |
? |
| 1901 |
Kamienica "Libertas" |
Wiedeń |
Piaristengasse 20 |
| 1901 |
Kamienica Krispera |
Lublana |
Miklošičeva 20 |
| 1902 |
Pomnik Franca Prešerena |
Lublana |
Prešernov trg |
| 1902 |
Villa Schwegl |
Bled |
? |
| 1902 |
Dom towarowy Artaria |
Wiedeń |
Kohlmarkt 9 |
| 1902 |
Kamienica Petrocochiny |
Wiedeń |
Hütteldorfer Straße 371 |
| 1903 |
Villa Max |
Štanjel |
? |
| 1904 |
Hotel Balkan |
Gorycja |
? |
| 1905 |
Narodni Dom |
Triest |
Via Fabio Filzi 14 |
| 1904 |
Kamienica czynszowa |
Wiedeń |
Graf Starhemberg-Gasse 40 |
| 1904 |
Kamienica Hribara |
Lublana |
Tavčarjeva 2 |
| 1905 |
Izba Przemysłowo-Handlowa |
Gorycja |
Corso Verdi 50 |
| 1906 |
Kamienica "Pod Czerwonym Jeżozwierzem" |
Wiedeń |
Wildpretmarkt 1 |
| 1906 |
Plebania kościoła św. Jakuba |
Lublana |
Levstikov Trg 9 |
| 1906 |
Grób Köcherta |
Wiedeń |
Cmentarz Hietzing, Maxingstraße 15 |
| 1906 |
Kamienica Bartoliego |
Triest |
Piazza della Borsa 7 |
| 1906 |
Palazzo Stabile |
Triest |
Via Belpoggio 1 |
| 1907 |
Kamienica Bamberga |
Lublana |
Miklošičeva 16 |
| 1908 |
Fabryka Fiat Werke AG |
Wiedeń |
Brünner Straße 72 |
| 1909 |
Villa Riehl |
Windischgarsten |
? |
| 1910 |
Uniwersytet ludowy Urania |
Wiedeń |
Uraniastraße 1 |
| 1910 |
Pałac Mladika |
Lublana |
Prešernova 25 |
| 1910 |
Villa Faber |
Attersee |
? |
| 1991 |
Villa Wechsler |
Wiedeń |
Trautmannsdorffgasse 26 |
| 1913 |
Dom towarowy Reithoffer |
Wiedeń |
Lehargasse 9–11 |
| 1913 |
Fabryka Betzler |
Bolzano |
? |
| 1917 |
Most na rzece Murze |
Graz |
Wienerstraße/Grazer Bundesstraße |
| 1921 |
Villa Bigot |
Gorycja |
? |
| 1922 |
Dom Pellegrinich |
Gorycja |
Via Brigata Casale 10 |
| 1925 |
Villa Ferrari
i otaczające ją Ogrody Sztanielskie |
Štanjel |
? |
| 1934 |
Kościół Najświętszego Serca |
Gorycja |
Via 9 Agosto/Via Nizza/Via Brigata Casale |
| 1937 |
Obelisk upamiętniający żołnierzy włoskich poległych w czasie bitew nad Isonzo |
Gorycja |
Via delle Chiese Antico |
| 1938 |
Casa del Fascio |
Štanjel |
? |
edytuj Plany urbanistyczne
Plan regulacji urbanistycznej Bielska z 1899 r.
edytuj Bibliografia