Wiadomości

new

Jesteśmy dziedzicami barbarzyństwa. Wyszliśmy z Afryki, a kolejne fale przybyszów wybijały do nogi tych, którzy przyszli wcześniej. Śmiałem się kiedyś, że nie chcę mieć korzeni w Biskupinie, ale zaprzyjaźniona archeolog uspokoiła mnie, że to byłoby bardzo trudne, bo tam skorupy gliniane, warstwa popiołu, groty strzał, kolejne zupełnie inne skorupy, kolejna warstwa popiołu i inne rodzaje grotów i tak warstwa za warstwą.    [Czytaj dalej...]

Modliborzyce (województwo lubelskie).html




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Modliborzyce (województwo lubelskie) – Wikipedia, wolna encyklopedia

Modliborzyce (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Modliborzyce
Herb
Herb Modliborzyc
Budynek Urzędu Gminy Modliborzyce
Budynek Urzędu Gminy Modliborzyce
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat janowski
Gmina Modliborzyce
Liczba ludności (2009) 1904
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 23-310
Tablice rejestracyjne LJA
SIMC 0799760
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Modliborzyce"
Modliborzyce
50°45′09″N 22°19′46″E / 50.7525, 22.32944Na mapach: 50°45′09″N 22°19′46″E / 50.7525, 22.32944

Modliborzycewieś w Polsce na Równinie Biłgorajskiej, położona na skraju województwa lubelskiego, w powiecie janowskim. W latach 1975-1998 administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość ta od 1631 do 1869 roku posiadała prawa miejskie.

Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do Parafii św. Stanisława w Modliborzycach[1].

Obecnie jest siedzibą gminy Modliborzyce.

Spis treści

edytuj Etymologia nazwy

Nazwa miejscowości wywodzi się bezpośrednio od istniejących już Modliborzyc[2] w powiecie opatowskim i pośrednio od staropolskiego dwuczłonowego imienia Modlibóg. Pierwszy człon imienia Modlibóg występuje w formie czasownikowej modli- (modlić, prosić), natomiast drugi człon jest rzeczownikowy bog oraz przez dodanie przyrostka ice[3]. W źródłach historycznych z 1676 roku odnotowano zapis Modliborzyce parochia, oppidum czyli w postaci geograficzno-ortograficznej dzisiejszej.

edytuj Położenie

Historycznie położone są w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej).

Modliborzyce położone są na pograniczu trzech regionów geograficznych: Wyżyny Lubelskiej, Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Jej południowa część wchodzi w skład parku krajobrazowego Lasy Janowskie, zaś północna znajduje się w granicach Roztoczańskiego obszaru chronionego krajobrazu. Charakterystyczne dla tych terenów jest występowanie długich, suchych dolin rozdzielających wzgórza, licznych wąwozów i jarów.

edytuj Historia

Synagoga w Modliborzycach

Dzieje Modliborzyc rozpoczynają się 27 lutego 1631 roku. Wtedy to Stanisław Wioteski stolnik bełski herbu Rola uzyskał od króla Zygmunta III Waza przywilej założenia miasta na gruntach istniejącej już wcześniej wsi Słupie. 1 maja 1642 roku zakończono proces lokalizacji wydaniem przez Wioteskiego przywileju miasta Modliborzyce. W latach 1644-1664 w miejscowości trwała budowa kościoła pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Po Wioteskich właścicielem miasto został Mikołaj Słoniewski. W kolejnych latach na terenie Modliborzyc zaczęła wzrastać liczba ludności pochodzenia żydowskiego. Skutkiem tego była budowa synagogi przed rokiem 1690. Przemarsz jedenastu chorągwi wojska w 1697 roku poczynił duże szkody w mieście. Następnie w 1706 roku w Modliborzycach stacjonowały oddziały rosyjskie, które także negatywnie wpłynęły na miasto.

W XVII wieku miejscowość kilkakrotnie zmieniała swoich właścicieli. Pierwszym z nich była rodzina Nahoreckich. Następnie Samuel Nahorecki podzielił Modliborzyce pomiędzy swoje córki Teofilę i Teresę. Poprzez śluby, następnymi współwłaścicielami miasta zostali: Wojciech Wierciński (drugi mąż Teofili), oraz Antoni Doliński (drugi mąż Teresy). Z czasem pomiędzy rodzinami wybuchł spór, który zaowocował tym, że po wielu procesach sądowych jedynymi właścicielami miasta zostali Dolińscy. Ponieważ Antoni Doliński nie posiadał syna, w 1811 roku dziedzicem Modliborzyc został jego bratanek Feliks Doliński (sędzia Trybunału Lubelskiego, poseł na sejm). Ostatnimi właścicielami miasta zostali bracia Gorzkowscy (Edmund i Władysław).

Duże szkody w Modliborzycach wyrządziły dwa pożary: w 1804 a następnie w 1841 roku. Kilka lat później w 1855 roku w mieście wybuchła epidemia cholery która zdziesiątkowała mieszkańców.

W 1863 roku podczas Powstania Styczniowego Ignacy Solman (właściciel Wolicy) wraz z dziedzicami okolicznych majątków ziemskich zorganizował oddział powstańczy (około 50 osób). W trakcie marszu na Janów Lubelski doszło do potyczki. Wskutek zdrady oddział został rozbity, a Ignacy Solman zabity przez Kozaków kilka dni po tym wydarzeniu.

Na skutek represji popowstańczych w 1869 roku Modliborzyce utraciły prawa miejskie i zostały włączone do gminy Modliborzyce (istniejącej od 1864 roku). Jednak mimo to miejscowość nie przestała się rozwijać. Pod koniec XIX wieku powstała apteka i warzelnia miodu. 18 maja 1913 roku władze gubernialne wydały pozwolenie na utworzenie Towarzystwa Ogniowego.

Mieszkańcy Modliborzyc brali udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 11 listopada 1928 roku w dziesiątą rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości władze gminy ufundowały tablicę upamiętniającą mieszkańców gminy, którzy oddali swoje życie podczas I Wojny Światowej. Została umieszczona na ścianie kościoła. Dziś możemy podziwiać jej zrekonstruowaną wersję z 2005 roku.

We wrześniu 1939 roku Modliborzyce zostały dwa razy zbombardowane (8 i 15 września). W wyniku nalotów zginęło około 87 osób, a większa część zabudowań została zniszczona. W 1940 roku do Modliborzyc przywieziono z Wiednia około 1200 Żydów. Na skutek biedy część z nich zmarła z głodu. W październiku ludność żydowska została przewieziona do Zaklikowa, a stamtąd do obozu zagłady w Bełżcu. W marcu 1944 roku oddział NOW AK Ojca Jana zaatakował posterunek granatowej policji. A ostatecznie w lipcu tego samego roku Niemcy opuścili Modliborzyce.

Po wojnie nastał czas spokojnego rozwoju miejscowości. W roku 1945 przeprowadzono Elektryfikację. Odbudowano szkołę zniszczoną w trakcie bombardowania. W ciągu kilkunastu kolejnych lat w Modliborzycach zaczynają funkcjonować: ośrodek zdrowia, nadleśnictwo, przedszkole, kino i Państwowe Gospodarstwo Rybne. Dom Kultury rozpoczął swoją działalność w budynku dawnej synagogi.

edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne

Ze względu na swoje położenie geograficzne, Modliborzyce to miejscowość o dużych walorach turystycznych. Lasy, oraz wspaniałe rozciągające się pola stanowią bardzo ważny element krajobrazu.

Zdecydowanie najważniejszym zabytkiem w Modliborzycach jest kościół. Jego budowa trwała od 1644 do 1664 roku. W pobliżu niego znajduje się dzwonnica pochodząca z 1775 roku. Następnym zabytkiem jest Synagoga wybudowana w okolicach 1760 roku. Obecnie pełni ona funkcję Gminnego Ośrodka Kultury (w skrócie GOK).

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. Strona internetowa Diecezji Sandomierskiej.
  2. Miejscowość posiada zapisy źródłowe już z XV wieku, w postaciach Modlybozycze, Modlibozicze itp. (w sumie 23 zapisy).
  3. Warchoł S.:Nazwy miast Lubelszczyzny, str. 143-145.

edytuj Bibliografia

edytuj Linki zewnętrzne