Powiat cieszyński – powiat w Polsce (województwo śląskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Cieszyn.
Położony jest w południowej części województwa śląskiego, przy granicy z Republiką Czeską i Słowacją. Powierzchnia powiatu wynosi 730,20 km², zamieszkuje go 170 400 mieszkańców. Gęstość zaludnienia wynosi 233 mieszkańców na 1 km² (2004). Wszystkie gminy powiatu należą do Euroregionu Śląsk Cieszyński, zarazem stanowiąc trzon tego euroregionu po polskiej stronie.
edytuj Podział administracyjny
W skład powiatu wchodzi 12 gmin:
Gminy miejskie:
Gminy miejsko-wiejskie:
Skoczów (25 518 mieszk., 2004): Skoczów, Ochaby, Pogórze, Pierściec, Kiczyce, Harbutowice, Międzyświeć, Wiślica, Kowale, Bładnice, Wilamowice;
Strumień (11 841 mieszk., 2004): Strumień, Pruchna, Drogomyśl, Zabłocie, Bąków, Zbytków;
Gminy wiejskie:;
Brenna (10 164 mieszk., 2004): Brenna, Górki Wielkie , Górki Małe;
Chybie (9 001 mieszk., 2004): Chybie, Mnich, Zaborze, Frelichów, Zarzecze;
Dębowiec (5 498 mieszk., 2004): Dębowiec, Simoradz, Ogrodzona, Iskrzyczyn, Kostkowice, Gumna, Łączka;
Goleszów (12 033 mieszk., 2004): Goleszów, Cisownica, Puńców, Dzięgielów, Bażanowice, Godziszów , Kisielów, Leszna Górna, Kozakowice;
Hażlach (9 708 mieszk., 2004): Hażlach , Pogwizdów, Kończyce Wielkie, Zamarski, Rudnik, Brzezówka;
Istebna (11 279 mieszk., 2004): Istebna, Koniaków, Jaworzynka;
Zebrzydowice (12 384 mieszk., 2004): Zebrzydowice, Kaczyce, Kończyce Małe, Marklowice Górne;
W obrębie powiatu cieszyńskiego znajduje się 5 miast:
- Cieszyn (36 014 mieszk., 30 VI 2006)
- Skoczów (14 641 mieszk., 30 VI 2006)
- Strumień (3 450 mieszk., 2004)
- Ustroń (15 420 mieszk., 30 VI 2006)
- Wisła (11 453 mieszk., 30 VI 2006)
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| Ogółem |
170 615 |
100 |
88 790 |
52 |
81 825 |
48 |
| Miasto |
81 151 |
100 |
43 157 |
53,2 |
37 994 |
46,8 |
| Wieś |
89 464 |
100 |
45 633 |
51 |
43 831 |
49 |
edytuj Ludność w latach
- 1999 - 171 218
- 2000 - 171 853
- 2001 - 172 110
- 2002 - 169 366
- 2003 - 169 916
- 2004 - 170 400
-
edytuj Położenie geograficzne
Powiat zajmuje środkową i zachodnią część Pogórza Śląskiego oraz Beskid Śląski. Północna część powiatu to Kotlina Oświęcimska.
Przez powiat przechodzą następujące drogi:
edytuj Historia powiatu
Powiat cieszyński zajmuje znaczny obszar Śląska Cieszyńskiego, czyli dawnych ziem Księstwa Cieszyńskiego. Nawiązywanie powiatu do przeszłości tych ziem jest także podkreślone w herbie powiatu cieszyńskiego, które jest dawnym herbem Księstwa.
Według urzędowej statystyki z 1890 roku, w ówczesnym powiecie cieszyńskim ludności polskojęzycznej było 39.258, natomiast ludności czeskiej znacznie mniej - 4.912[1].
edytuj Kultura i turystyka
Powiat cieszyński jest zamieszkiwany przez duży odsetek ludności autochtonicznej, określających się jako tzw. Cieszyniocy.
-
Gospodarka powiatu oparta jest głównie o rolnictwo i usługi.
Dominują firmy małe oraz średnie, najbardziej znane duże zakłady w powiecie cieszyńskim to:
- Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie
- Maszyny Elektryczne Celma S.A. w Cieszynie
- Elektronarzędzia Celma S.A. w Goleszowie
- Kuźnia Polska S.A. (dawniej: Zakłady Kuźnicze Sp. z o.o.) w Skoczowie
- Teksid Iron Poland Sp. z o.o. w Skoczowie
- Kraft Foods Polska S.A. Oddział "Olza" w Cieszynie
- Mokate S.A. w Ustroniu
- Ustronianka Sp. z o.o. w Ustroniu
- PPG Polifarb Cieszyn
- Lakma S.A. Cieszyn
- PHU ELTREX Henryk Kubeczka Cieszyn
Spore oczekiwania niesie ze sobą także dynamicznie rozwijający się przemysł turystyczny. Na terenie powiatu znajdują się licznie odwiedzane miejscowości wypoczynkowe, jak Wisła, Brenna i Ustroń, gdzie znajdują się liczne pensjonaty i hotele.
edytuj Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Alfons Parczewski, O zbadaniu granic i liczby ludności polskiej na kresach obszaru etnograficznego polskiego [w:] "III Zjazd Historyków Polskich w Krakowie"