Wiadomości

new

Jesteśmy dziedzicami barbarzyństwa. Wyszliśmy z Afryki, a kolejne fale przybyszów wybijały do nogi tych, którzy przyszli wcześniej. Śmiałem się kiedyś, że nie chcę mieć korzeni w Biskupinie, ale zaprzyjaźniona archeolog uspokoiła mnie, że to byłoby bardzo trudne, bo tam skorupy gliniane, warstwa popiołu, groty strzał, kolejne zupełnie inne skorupy, kolejna warstwa popiołu i inne rodzaje grotów i tak warstwa za warstwą.    [Czytaj dalej...]

Powiat wodzisławski.html




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Powiat wodzisławski – Wikipedia, wolna encyklopedia

Powiat wodzisławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Powiat wodzisławski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo śląskie
Siedziba władz powiatu Wodzisław Śląski
Starosta Tadeusz Skatuła
Powierzchnia 286,92 km²
Ludność (2010)
 • liczba
 • gęstość

156 332 [1]
544,86 osób/km²
Urbanizacja 66,51%
Tablica rejestracyjna SWD
gminy miejskie 4
miejsko-wiejskie -
wiejskie 5
Adres starostwa
powiatowego
ul. Bogumińska 2
44-300 Wodzisław Śląski
Strona internetowa powiatu
Biuletyn Informacji Publicznej powiatu

Powiat wodzisławski – powiat w Polsce (województwo śląskie), reaktywowany w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wodzisław Śląski. Powiat wodzisławski jest drugim najgęściej zaludnionym powiatem ziemskim w Polsce.

Spis treści

edytuj Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

edytuj Historia

Wchodzący w skład powiatu wodzisławskiego obszar bywa często dla ułatwienia określany terminem ziemia wodzisławska[2][3]. Jest to oczywiście termin umowny, lecz prawdą jest też, że granice powiatu pokrywają się z grubsza biorąc z historycznie ukształtowanym obszarem, zwanym właśnie ziemią wodzisławską (poza Rydułtowami, które w latach 1945-1975 należały do powiatu rybnickiego) jednak z Jastrzębiem będącym dziś miastem na prawach powiatu. Rodowód ziemi wodzisławskiej sięga odległych czasów średniowiecza, kiedy to powstało Wodzisławskie Państwo Stanowe. Wzmianka o jego istnieniu pochodzi wprawdzie dopiero z końca XV w[2]. W związku z reformą administracyjną Prus w 1742 r. państwo to zostało zlikwidowane i ziemia wodzisławska włączona została do powiatu pszczyńskiego (z zachowaniem pewnej autonomii), a po 1816 r. do powiatu rybnickiego. W latach 1922-1939 południowa granica ziemi wodzisławskiej stanowiła granicę z Czechosłowacją do Olzy i od Olzy w stronę Raciborza z Niemcami[3].

Dnia 1 października 1954 roku w województwie stalinogrodzkim reaktywowano powiat wodzisławski o granicach zbliżonych do historycznych granic państwa wodzisławskiego. Był to jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat wodzisławski złożyły się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu rybnickiego w tymże województwie (w praktyce gromady te należały do powiatu rybnickiego przez zaledwie dwa dni)[4]:

13 listopada 1954 roku Pszów i Radlin otrzymały prawa miejskie[12]. 1 stycznia 1956 roku Jastrzębie Zdrój zostało osiedlem[13], którym pozostało do 1 lipca 1963 roku, kiedy to nadano mu prawa miejskie[14]. 20 grudnia 1956 roku przywrócono województwu stalinogrodzkiemu jego pierwotną nazwę województwo katowickie[15]. 1 stycznia 1957 roku do powiatu wodzisławskiego dołączono gromadę Bzie Zameckie z powiatu pszczyńskiego[16].

Po zniesieniu gromad i osiedli oraz reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat wodzisławski podzielono na 4 miasta i 6 gmin[17] :

27 maja 1975 roku, a więc pięć dni przed reformą likwidującą powiaty, odbyła się na Śląsku wielka akcja przyłączania jednostek administracyjnych do większych sąsiednich ośrodków miejskich. Spośród 10 jednostek powiatu wodzisławskiego aż 4 utraciły tego dnia suwerenność: do Wodzisławia włączono miasta Pszów i Radlin oraz gminę Marklowice (a także miasto Rydułtowy z powiatu rybnickiego) a do Jastrzębia-Zdroju gminę Ruptawa[18] (ponadto gminę Szeroka z powiatu rybnickiego[19]).

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku zredukowane administracyjnie terytorium zniesionego powiatu wodzisławskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa katowickiego[20].

Jako pierwsze status miasta odzyskały Rydułtowy: odłączyły się od Wodzisławia 1 stycznia 1992[2]. 30 grudnia 1994 roku status miasta odzyskał Pszów, odtworzono także gminę Marklowice[21]. Nieco później, 1 stycznia 1997 roku, prawa miejskie odzyskał również Radlin[22]. Gminy Ruptawa już nie reaktywowano.

Wraz z kolejną reformą administracyjną przywrócono 1 stycznia 1999 roku w województwie śląskim powiat wodzisławski o obszarze nieco zmodyfikowanym w porównaniu z tym z początku 1975 roku[23]. Do powiatu przybyło miasto Rydułtowy (wcześniej związane z powiatem rybnickim, a w latach 1975-1991 jako dzielnica Wodzisławia[2]) a ubyło miasto Jastrzębie-Zdrój, z którego utworzono miasto na prawach powiatu. Obecnie powiat wodzisławski obejmuje gminy związane przez wieki z miastem Wodzisław Śląski.

edytuj Geografia

Kościół WNMP w Wodzisławiu Śl
Budynek Starostwa Powiatowego Wodzisław Śl
"Balaton" na historycznym Grodzisku w Wodzisławiu Śl
Dwie wielkie rzeki Odra i Olza - w powiecie wodzisławskim
Koksownia w Radlinie
Hałda w Rydułtowach (najwyższa w Europie)

Powiat wodzisławski leży w województwie śląskim, w jego południowej części, od północy graniczy z miastem Rybnik, od wschodu z powiatem rybnickim i miastem Jastrzębie-Zdrój należącym do 1975 r. do powiatu wodzisławskiego. Od południa granica powiatu stanowi również granicę państwa z Republiką Czeską. Od zachodu powiat graniczy z powiatem raciborskim. Na terenie powiatu wodzisławskiego leżą 4 miasta i 5 gmin. Stolicą powiatu jest położone w środku powiatu miasto Wodzisław Śląski. Przez powiat przepływają rzeki Odra, Olza, Lesznica, Nacyna i Szotkówka. W zachodniej części powiatu swoje źródło ma rzeka Sumina, a na wschodnich jego krańcach swe źródła ma rzeka Pszczynka. W powiecie wodzisławskim występują bardzo duże różnice w wysokościach względnych sięgające ponad 100 metrów. W okolicach Rogowa i Bełsznicy roztacza się malowniczy krajobraz na dolinę Odry. Stawy Wielikątu tworzą ponadto doskonały teren dla dzikiego ptactwa. Północna część regionu (od Wodzisławia na północ) to krajobraz górnośląski z kominami zakładów przemysłowych i hałdami.

edytuj Kultura i turystyka

Życie kulturalne mieszkańców powiatu skupia się głównie w Wodzisławiu Śląskim w którym mają swe siedziby min. Wodzisławski Ośrodek Kultury, biblioteka powiatowa czy muzeum miejsko-powiatowe. W Wodzisławiu działa również klub piłkarski Odra Wodzisław Śląski, na którego stadionie goszczą drużyny piłkarskie w kraju. Rozpoznawalnym miejscem jest również bazylika w Pszowie która jest jednym z istotniejszych na Śląsku miejscem pątniczym. W powiecie istnieją ścieżki rowerowe, które przebiegają wzdłuż interesujących miejsc w regionie. Obiekty, które można zobaczyć po drodze to m.in. kościoły WNMP w Wodzisławiu, Radlinie, były klasztor oraz pałace w Wodzisławiu, zabytkowy drewniany kościół w Łaziskach. Część zabytków ziemi wodzisławskiej została nakazem ówczesnych władz przeniesiona do innych miejscowości (kościoły w Syryni i Jedłowniku). Latem wypocząć można w nadodrzańskich miejscowościach takich jak np. Olza, Odra, Buków czy Nieboczowy.

edytuj Najważniejsze zabytki i atrakcje turystyczne powiatu

edytuj Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 155 090 100 79 934 51,5 75 156 48,5
Miasto 103 025 100 53 429 51,9 49 596 48,1
Wieś 52 065 100 26 505 50,9 25 560 49,1

edytuj Ludność w latach

  • 1999 - 158 570
  • 2000 - 158 246
  • 2001 - 158 108
  • 2002 - 155 389
  • 2003 - 155 147
  • 2004 - 155 124
  • 2009 - ok 156 tys

edytuj Układ komunikacyjny powiatu

edytuj Drogi

Do najważniejszych dróg na terenie powiatu należą:

edytuj Kolej

Najważniejsze stacje kolejowe w powiecie wodzisławskim to :

edytuj Planowane drogi

Na terenie powiatu będzie kilka zjazdów z przebiegającej przez sąsiednie gminy autostrady:

edytuj Samorządy partnerskie

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym, stan 31.12.2010
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa, Zamek wodzisławki i jego właściciele, Wodzisław Śląski 2003
  3. 3,0 3,1 Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śląski 2011
  4. Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 247
  5. Jastrzębie Górne jest obecnie dzielnicą Jastrzębia-Zdroju
  6. oryginalna pisownia bez łącznika, obowiązująca w latach 1950.
  7. Kokoszyce są obecnie dzielnicą Wodzisławia Śląskiego
  8. Moszczenica jest obecnie częścią Jastrzębia-Zdroju
  9. Ruptawa jest obecnie dzielnicą Jastrzębia-Zdroju
  10. obecnie pod nazwą Turza Śląska
  11. Wilchwy są obecnie dzielnicą Wodzisławia Śląskiego
  12. Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 254
  13. Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299
  14. Dz. U. z 1963 r. Nr 23, poz. 132
  15. Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 269
  16. Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 276
  17. Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  18. Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88
  19. Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
  20. Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  21. Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671
  22. Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 761
  23. Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652

edytuj Linki zewnętrzne