Prasłowianie - hipotetyczny lud prehistoryczny będący bezpośrednim antenatem Słowian lub też ludność tego samego pochodzenia indoeuropejskiego, przybyła na te same tereny europejskie we wcześniejszych epokach, lecz nie będąca bezpośrednimi przodkami obecnych Słowian[1].
Koncepcję istnienia tego ludu stworzył Józef Kostrzewski[2], który utożsamiał Prasłowian z twórcami kultury łużyckiej zamieszkującymi mniej więcej tereny obecnej Polski już w epoce brązu [3]. Z kolei Kazimierz Godłowski widział kolebkę Prasłowian bardziej na wschód, na terenach dzisiejszej Białorusi. Zasadnicza różnica między Prasłowianami a Pragermanami polegała na tym, że Prasłowianie byli potomkami tej części ludności praindoeuropejskiej, która pozostała w praojczyźnie, podczas gdy Pragermanie byli jakąś ludnością obcą, która uległa indoeuropeizacji. Od zarania dziejów Słowianie i Germanie są sąsiadami, ale w okresie przedhistorycznym Słowian od Germanów oddzielało jakieś inne plemię indoeuropejskie, o którym nie wiemy nic poza tym, że nosiło ono imię Wenetów[4]. Według źródeł greckich i rzymskich (Pliniusz Starszy (ok. 24 — 29), Tacyt (ok. 55 — 120), Ptolemeusz (ok. 100-178) Wenedowie byli ludem zamieszkującym obszar między Górami Wenedzkimi ( Karpatami ), a Morzem Wenedzkim, od Bałtyku po stepy nadczarnomorskie. Przypisywanie temu samemu ludowi różnych nazw, zwykle całkowicie odmiennych niż jego własna, należało do częstej praktyki antycznej geografii[5].
Prasłowiańszczyzna w dziejach, to okres trwający około 2000 lat, od początków rozpadu wspólnoty bałto-słowiańskiej (ok. 1500 — 1300 r p.n.e.) do rozpadu wspólnoty językowej prasłowiańskiej (VI wiek— VII wieku n.e.). Ostateczne przesunięcie rozpadu Prasłowiańszczyzny niektórzy autorzy przesuwają na wieki IX — X przyjmując, że język scs. jest pisaną postacią jednego z dialektów prasłowiańskich obszaru bułgarsko-macedońskiego okolic Sołunia IX wieku.
Niektóre źródła łączą kulturę trzciniecką z kolebką Prasłowian[6].
Przypisy
- ↑ Koncepcję taką wysunął m.in. prof. Jerzy Strzelczyk w pracy Od Prasłowian do Polaków, sugerując że przybywający w V-VI wieku znad Dniepru Słowianie nawarstwiali się na pozostałości spokrewnionej z nimi ludności wenetyjskiej.
- ↑ Teoria autochtoniczna pochodzenia Słowian, Kultura pradziejowa na ziemiach polskich, Warszawa 1985, str. 163., ISBN 83-01-05421-2.
- ↑ Teza popierana przez K.Jażdżewskiego, wśród językoznawców poparli ją Tadeusz Lehr-Spławiński i Mikołaj Rudnicki oraz antropolog Jan Czekanowski - Kazimierz Godłowski, Janusz K. Kozłowski; Historia starożytna ziem polskich, Warszawa 1985, str.89., ISBN 83-01-04227-3
- ↑ Etnolingwistyczne i kulturowe związki Słowian z Germanami. Instytut Słowianoznawstwa. PAN. 1987
- ↑ Archeologia o początkach Słowian: materiały z konferencji, Kraków. Uniwersytet Jagielloński. Instytut Archeologii. 2005
- ↑ Gerard Labuda: Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Poznań: wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2003. ISBN 83-7063-381-1.