Wiadomości

new

Jesteśmy dziedzicami barbarzyństwa. Wyszliśmy z Afryki, a kolejne fale przybyszów wybijały do nogi tych, którzy przyszli wcześniej. Śmiałem się kiedyś, że nie chcę mieć korzeni w Biskupinie, ale zaprzyjaźniona archeolog uspokoiła mnie, że to byłoby bardzo trudne, bo tam skorupy gliniane, warstwa popiołu, groty strzał, kolejne zupełnie inne skorupy, kolejna warstwa popiołu i inne rodzaje grotów i tak warstwa za warstwą.    [Czytaj dalej...]

Siewierz.html




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Siewierz – Wikipedia, wolna encyklopedia

Siewierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Siewierz
Siewierz
Herb
Herb Siewierza
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat będziński
Gmina Siewierz
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1276
Burmistrz Zdzisław Banaś
Powierzchnia 38,22 km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

5 417[1]
141,7 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 42-470
Tablice rejestracyjne SBE
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Siewierz"
Siewierz
50°27′59″N 19°13′48″E / 50.46639, 19.23Na mapach: 50°27′59″N 19°13′48″E / 50.46639, 19.23
TERC
(TERYT)
2243301074
Urząd miejski
ul. Żwirki i Wigury 16
42-470 Siewierz
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Siewierz (fr. Sievers, niem. Sewerien, Sewern, ros. Севеж) – miasto w woj. śląskim, w powiecie będzińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Siewierz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego.

Leży na Garbie Tarnogórskim nad rzeką Czarną Przemszą.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 5560 mieszkańców.

Spis treści

edytuj Pochodzenie nazwy

Nazwa notowana w 1123–1125 jako Seuor. Pochodzi od nie istniejącego obecnie w języku polskim rzeczownika siewior, oznaczającego "północ". Do końca XV w. nazwa miasta brzmiała w taki właśnie sposób (Syewyor, 1470–1480). W XVI w. spotyka się już formy Siewier (1546) i Siewierz (1544). Nazwa określała zapewne miejsce położone na północ od innego obiektu geograficznego[2].

edytuj Historia

Ruiny zamku biskupów krakowskich
Kamienica mieszczańska z XVIII wieku, w Rynku

Już w XII wieku Siewierz był osadą targową, a od początku XIII w. siedzibą kasztelanii. Początkowo ośrodek grodowy znajdował się na południowy zachód od dzisiejszego miasta i zlokalizowany był wokół romańskiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela. Prawdopodobnie po najazdach mongolskich został przeniesiony w miejsce łatwiejsze do obrony. W 1276 Siewierz uzyskał prawa miejskie. Wytyczono wówczas Rynek będący do dziś głównym centrum miasta. W XIV wieku książęta bytomscy wznieśli lub zainicjowali budowę murowanego zamku. (patrz: zamek biskupi w Siewierzu)

26 lutego 1289 doszło pod miastem do krwawej bitwy między wojskami sprzymierzonych z Henrykiem IV Probusem książąt śląskich a koalicją Władysława Łokietka, wówczas księcia kujawskiego, i książąt mazowieckich. Wcześniejsze wtargnięcie wojsk Probusa na teren księstwa bytomskiego, w granicach którego leżała wówczas kasztelania siewierska, spowodowało złożenie przez zagrożonego Kazimierza hołdu lennego królowi Czech, Wacławowi II. Był to pierwszy z czeskich hołdów lennych na Śląsku.

30 grudnia 1443 biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki wykupił księstwo siewierskie wraz z zamkiem od zadłużonego księcia cieszyńskiego, Wacława I. Miasto stało się stolicą świeckiego księstwa feudalnego, rządzonego przez biskupów krakowskich (patrz: księstwo siewierskie). Od 1484 biskup krakowski Jan Rzeszowski zaczął używać tytułu księcia siewierskiego (Dominus et Princeps Ducatus Severiensis)[3].

Kościół św. Barbary i Walentego
Izba Tradycji i Kultury Dawnej w Siewierzu

W XVI w. biskupi rozbudowali gotycki zamek dążąc do przekształcenia go w renesansową rezydencję.

W czasie potopu szwedzkiego księstwo nominalnie pozostawało neutralne, jednak na zamku przebywały oddziały hetmana Stefana Czarnieckiego, co skłoniło Szwedów do jego zajęcia. Wojska szwedzkie obłożyły też Siewierz kontrybucją w naturze - trzykrotnie większą niż pozostałe miasta Księstwa Siewierskiego[4].

W 1790 Sejm Wielki zlikwidował Księstwo Siewierskie wcielając je do Rzeczypospolitej. W tym samym roku książę – biskup Feliks Paweł Turski opuścił oficjalnie zamek w Siewierzu. W następstwie III rozbioru Polski (1795) Siewierz wszedł w skład pruskiego Nowego Śląska. W 1807 Napoleon Bonaparte restytuował księstwo siewierskie i oddał je swemu marszałkowi Jean Lannes, księciu Montebello. Po kongresie wiedeńskim Siewierz znalazł się w granicach Królestwa Kongresowego. W 1870 Siewierz utracił prawa miejskie, aby odzyskać je w 1962. Wcześniej przez 4 lata posiadał status osiedla. 4 września 1939 r. niemiecki Freikorps zamordował w Siewierzu 10 Polaków. W 1943 do obozu zagłady w Auschwitz-Birkenau wywieziona została cała ludność żydowska (w 1939 229 osób).

Dzisiaj stanowi ośrodek turystyczny, leżący w zapleczu aglomeracji górnośląskiej. Zachowane zabytki to barokowe kościoły datowane od XVI do XVIII wieku, a zwłaszcza ruiny gotyckiego zamku książąt śląskich, a następnie biskupów krakowskich – książąt siewierskich powstałego od XIV do XVI. Pod miastem zachował się romański Kościół św. Jana Chrzciciela w Siewierzu z I poł. XII wieku (według Jana Długosza datowany na 1144 r.). Ruch wypoczynkowy obsługuje także zbiornik Przeczyce, zalew powstały w wyniku spiętrzenia wód Czarnej Przemszy. Od lutego 2005 r. funkcjonuje Izba Tradycji i Kultury Dawnej obejmująca ekspozycje dawnego rzemiosła, rzeźby i rękodzieła artystycznego oraz tematykę historyczną związaną z dziejami księstwa siewierskiego i jego zabytków (w tym zamku).

edytuj Tranzyt

edytuj Drogowy

Przez Siewierz biegnie droga krajowa nr 1/trasa europejska E75 i droga krajowa nr 78. W listopadzie 2010 roku oddano do użytku liczącą 5,7 km południową obwodnicę miasta w ciągu drogi krajowej nr 78, wraz z dwupoziomowym skrzyżowaniem z drogą krajową nr 1. Obwodnica w znacznym stopniu uwolniła miasto od często tworzących się korków.

Oprócz tego kilka kilometrów na południe od Siewierza biegnie droga ekspresowa S1.

edytuj Lotniczy

Siewierz ma połączenia z lotniskiem w Pyrzowicach (przez S1 i DK78).

edytuj Ludzie związani z miastem

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

edytuj Katolicyzm

edytuj Świadkowie Jehowy

edytuj Produkty tradycyjne

Sześć siewierskich przysmaków jest wpisanych na listę potraw tradycyjnych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi[5]. Są to:

  • żurek siewierski
  • żołądki z gęsi po siewiersku
  • wątróbki gęsie po siewiersku
  • siewierska gęś pieczona
  • siewierska kaczka pieczona
  • smalec gęsi
  • chleb siewierski

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. Ludność Polski 2008 GUS
  2. K. Rymut, Nazwy miast Polski, Ossolineum, 1987, s. 216.
  3. Siewierz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.
  4. S. Korusiewicz: Dzieje księstwa siewierskiego i Siewierza do 1990 r., Piekary Śląskie, s. 82.
  5. Lista potraw tradycyjnych - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

edytuj Linki zewnętrzne