Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie (UPJP2) (wcześniej Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie) – jedyny poza Rzymem i Salamanką i pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej uniwersytet papieski. Uniwersytet przejął tradycje Wydziału Teologicznego Jagiellońskiej Wszechnicy. Funkcjonuje pod wezwaniem świętego Jana z Kęt, świętej Jadwigi Królowej oraz świętego Józefa Sebastiana Pelczara.
Uniwersytet prowadzi swą działalność naukowo-dydaktyczną na pięciu wydziałach: Filozoficznym, Historii i Dziedzictwa Kulturowego, Nauk Społecznych, Teologicznym i zamiejscowym – Teologicznym Sekcja w Tarnowie, a także w międzywydziałowych instytutach: Bioetyki, Ekumenii i Dialogu, Języków Obcych, Ośrodka Badań nad Myślą Jana Pawła II. Trzy wydziały uczelni posiadają Certyfikaty Jakości Kształcenia, dla kierunków: filozofia, historia, teologia wydane przez Konferencję Rektorów Uniwersytetów Polskich w uznaniu wysokiej jakości kształcenia. Wydziały Uniwersytetu posiadają prawo nadawania tytułów i stopni naukowych: licencjata, magistra, licencjata kościelnego (stopnia pośredniego między magistrem a doktorem), doktora i doktora habilitowanego. Uczelnia należy do Międzynarodowej Federacji Uniwersytetów Katolickich (FIUC) i jej sekcji europejskiej (FUCE), Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP) oraz Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Obecnie UPJPII liczy blisko 3500 studentów i 327 pracowników (w tym 221 naukowo-dydaktycznych). Wielkim Kanclerzem uczelni jest ks. dr kard. Stanisław Dziwisz, rektorem od 1 września 2010 roku jest ks. dr hab. Władysław Zuziak, prof. UPJP2.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie wywodzi się z najstarszej polskiej uczelni – Uniwersytetu Jagiellońskiego, związanego od przeszło sześciuset lat z historią Krakowa i Polski.
12 maja 1364 roku król Kazimierz Wielki wydał akt fundacji uniwersytetu (studium generale), zatwierdzony uprzednio przez papieża Urbana V. Studium nie posiadało wydziału teologii. Dopiero na prośbę królowej Jadwigi i jej małżonka Władysława Jagiełły ówczesny papież Bonifacy IX, 11 stycznia 1397 roku wydał bullę Eximiae devotionis affectus erygującą Wydział Teologii w Krakowie. Data ta rozpoczyna 600-letnią działalność fakultetu. W akcie fundacyjnym Akademii z 26 lipca 1400 roku Wydział Teologiczny wymieniony został na pierwszym miejscu i odtąd przez wiele stuleci był najważniejszym w krakowskiej uczelni. Zgodnie z zamysłem królowej Jadwigi profesorowie Wydziału włączyli się w dzieło chrystianizacji Litwy. Dzięki ich wystąpieniom na soborach w Konstancji i Bazylei Wydział zdobył sławę i rozgłos nie tylko w Polsce, lecz także poza jej granicami. W okresie dawnej Rzeczypospolitej rektorzy krakowskiej uczelni wywodzili się przede wszystkim z grona teologów. Po przetrwaniu okresu rozbiorów i odzyskaniu przez naród niepodległości w 1918 roku Wydział krakowski – szczycący się wybitnymi profesorami i największą w Polsce liczbą studentów – był jednym z głównych ośrodków polskiej myśli teologicznej. Wychowankowie tego Wydziału znajdowali się wśród kadry naukowej niemal wszystkich polskich wydziałów teologicznych i wielu seminariów duchownych. W czasie II wojny światowej wielu profesorów Wydziału było więzionych przez hitlerowców w obozach koncentracyjnych. Mimo licznych represji i strat personalnych spowodowanych przez okupanta, prowadzono tajne nauczanie. W 1945 roku zespół pracowników naukowych Wydziału został poszerzony o profesorów ze wschodnich ziem polskich (Lwów). W 1954 roku jednostronną uchwałą Rady Ministrów usunięto Wydział Teologiczny z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Decyzja ta nie przerwała jednak jego faktycznej i kanonicznej egzystencji.
W 1959 roku Stolica Apostolska wydała dekret stwierdzający, że "Wydział Teologiczny zgodnie z jego ustanowieniem i charakterem trwa pod kierownictwem jednej władzy kościelnej i na przyszłość ma się kształtować wedle praw ustanowionych przez Stolicę Apostolską". Dzięki staraniom kardynała Karola Wojtyły Wydziałowi został przyznany w 1974 roku zaszczytny tytuł Papieski.
Przełomowym wydarzeniem w dziejach Wydziału Teologicznego w Krakowie było wydanie przez Ojca Świętego Jana Pawła II 8 grudnia 1981 roku motu proprio Beata Hedvigis, na mocy którego ustanowiona została Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie, składająca się z trzech wydziałów: teologii, filozofii i historii Kościoła.
19 czerwca 2009 roku Kongregacja Wychowania Katolickiego wydała dekret, w którym wyraziła decyzję papieża Benedykta XVI o przekształceniu Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, który jest pierwszym w Polsce uniwersytetem o tej randze. Zmiana nazwy oficjalnie nastąpiła 6 stycznia 2010, kiedy to weszła w życie ustawa podpisana 16 grudnia 2009 przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego o nadaniu nowej nazwy.
W 2008 Papieska Akademia Teologiczna oraz Akademia Muzyczna w Krakowie powołały Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej, którego pierwszym dyrektorem został ks. dr Robert Tyrała. Również w 2008 roku w ramach współpracy Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej powstało Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych . Jego hasłem jest "filozofia w nauce", co oznacza poszukiwanie i rozważanie typowo filozoficznych zagadnień, które są uwikłane w naukę. Dyrektorem Centrum jest ks. prof. dr hab. Michał Heller, zdobywca prestiżowej Nagrody Templetona.
Uczelnia należy do rodziny papieskich uniwersytetów i ma status prawny równy m.in. Papieskiemu Uniwersytetowi Świętego Krzyża w Rzymie czy Papieskiemu Uniwersytetowi św. Tomasza z Akwinu w Rzymie.
edytuj Wydziały i kierunki kształcenia
Obecnie uczelnia daje możliwość podjęcia studiów na następujących kierunkach prowadzonych na czterech wydziałach i jednym wydziale zamiejscowym w Tarnowie:
- Wydział Filozoficzny
- Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego
- Wydział Nauk Społecznych
- Wydział Teologiczny
- Teologia (studia jednolite magisterskie)
- Teologia dla sióstr zakonnych (I i II stopnia)
- Wydział Teologiczny w Tarnowie
- Teologia (studia jednolite magisterskie)
- Instytut Prawa Kanonicznego.
edytuj Rektorzy PAT
edytuj Rektorzy UPJPII
edytuj Afiliowane wyższe seminaria duchowne
Przypisy
edytuj Linki zewnętrzne
|
Uniwersytety w Polsce |
|
| Uniwersytety |
|
 |
|
Uniwersytety
przymiotnikowe |
|
|
Uniwersytety kościołów
i związków wyznaniowych
|
|
|